Το βαλς των δέντρων και του ουρανού

2018-05-16 14:49

Jean-Michel Guenassia
Μτφρ. Ειρήνη Αποστολάκη
Πόλις 2017

«Αυτοί που προχωρούν το κάνουν χωρίς να κοιτάζουν εκείνους που τους βλέπουν να περνούν».

  Η Έναστρη νύχτα, ένας από τους δημοφιλέστερους πίνακες του διάσημου ζωγράφου, αποτελεί το εξώφυλλο του έργου του Γκενασιά, και οπτικοποιεί το τίτλο "Το βαλς των δέντρων και του ουρανού".

  «Η σοφίτα, που μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν βυθισμένη στο μισοσκόταδο, έλαμψε ξαφνικά. Μια ακτίνα φωτός, που μπήκε ως δια μαγείας, φώτισε το καβαλέτο. Αυτό που είδα μπροστά μου με άφησε άφωνη. Ένας πίνακας που αναπαριστούσε τα σπίτια των χωρικών, με τις αχυροσκεπές τους να μπλέκονται μέσα στα πράσινα λιβάδια, και στο βάθος δέντρα σε βαθυπράσινη απόχρωση να παραδίδονται σε ένα ξέφρενο βαλς, ένα βαλς γεμάτο ζωή, σε πλήρη αρμονία με τον ουρανό, που ήταν γεμάτος γαλάζια σύννεφα…..»

  Βασισμένος στις τελευταίες θεωρίες και αποκαλύψεις που έχουν προκύψει σχετικά με το θάνατο του Ολλανδού ζωγράφου σε συνδυασμό με την πλούσια μυθιστορηματική φαντασία, ο Ζαν-Μισέλ Γκενασιά μας αφηγείται τις τελευταίες μέρες εβδομήντα μέρες του τότε άσημου ζωγράφου. Ο Βαν Γκογκ δεν μας παρουσιάζεται ως άρρωστος και καταθλιπτικός, αλλά ως ένας λογικός άνθρωπος, με έντονη δημιουργικότητα και σχέδια για το μέλλον. Ως αποτέλεσμα, τίθεται υπό αμφισβήτηση η εκδοχή της αυτοκτονίας του. Σε αυτό το διάστημα (20 Μαϊου-29 Ιουλίου 1890), ο Βαν Γκογκ εγκαθίσταται σε μία πανσιόν στο χωριό Ωβέρ-συρ-Ουάζ, κοντά στο Παρίσι, με σκοπό την επίβλεψη της ψυχικής του υγείας από τον γιατρό Γκασέ, σύσταση του ζωγράφου Πισαρό.  Ο Γκασέ ως φίλος των ιμπρεσιονιστών συναναστρέφεται όλο και περισσότερο με τον Βαν Γκογκ, όπως επίσης και η δεκαεννιάχρονη κόρη του γιατρού Μαργκερίτ. “Το βαλς των δέντρων και του ουρανού” είναι το ημερολόγιο της Μαργκερίτ Γκασέ,  η οποία εξήντα χρόνια μετά τον θάνατο του Βαν Γκογκ αισθάνεται την ανάγκη να καταγράψει την ‘αλήθεια’ όπως αυτή την έζησε.

  «Ανακαλώ τα όσα έχω ζήσει ως τώρα, με τρόπο τόσο αποστασιοποιημένο, τόσο κλινικό, λες και πρόκειται για τη ζωή κάποιου άλλου. Το ημερολόγιο αυτό είναι η προσωπική μου μαρτυρία. Ο δικός μου τρόπος να προσεγγίσω όσο γίνεται την αλήθεια, την οποία μόνο εγώ γνωρίζω. Δεν θα  παραλείψω, ούτε θα αποκρύψω στοιχεία. Αντίθετα, θέλω να αφιερώσω τον ελάχιστο χρόνο και τις δυνάμεις που μου απομένουν στο να καταρρίψω συσσωρευμένα, βαθιά ριζωμένα ψεύδη, μέχρι να φτάσω στην επίσημη εκδοχή που θα τον δικαιώσει, όπως άλλωστε αξίζει όχι μόνο στον ίδιο, αλλά στον καθένα. Πόσοι και πόσοι δεν αρκέστηκαν στο να συντηρούν ένα σωρό κουτσομπολιά και μυθεύματα που, ενώ σίγουρα άρεσαν και συγκινούσαν, δεν είχαν καμία βάση. Δεν με ενδιαφέρει τίποτε άλλο παρά η αποκατάσταση της αλήθειας. Δεν θα τη διαστρεβλώσω, ούτε θα επιχειρήσω να δικαιολογήσω τον εαυτό μου, να ελαφρύνω τη θέση μου ή να συντηρήσω κάποιο μύθο» .

  Η ίδια, διαφέροντας από τις γυναίκες της εποχής της, διαβάζει λογοτεχνικά βιβλία, αντιγράφει πιστά πίνακες ζωγραφικής και ονειρεύεται να σπουδάσει στη Σχολή Καλών Τεχνών. Ασφυκτιώντας από την οικογενειακή και κοινωνική καταπίεση και γοητευμένη από το ταλέντο και την προσωπικότητα του διάσημου ζωγράφου, η Μαργκερίτ συνάπτει ερωτική σχέση μαζί του.

  «Από τη στιγμή που τα χείλη μου άγγιξαν τα δικά του, ένιωσα ότι είχα σωθεί, σαν ένα πουλί που το σκάει από το κλουβί του, αλλά την ίδια στιγμή φοβάται μην το κατασπαράξουν εκεί έξω. Ένα πουλί που ντρέπεται για τη φυγή του».

  » {…} Δεν ξέρω τι θα μου φέρει το αύριο, ίσως η φαντασία και οι ελπίδες μου να μου έχουν στήσει άσχημο παιχνίδι, ίσως να φλέγεται μάταια η ψυχή μου. Αυτή όμως η γλυκιά αβεβαιότητα, τα όνειρα που κανείς δεν ξέρει πότε και αν θα γίνουν πραγματικότητα, ο περίπατος στο χείλος της καταστροφής, με βρίσκουν προετοιμασμένη, απολύτως ήρεμη και γαλήνια, σαν να υπηρετώ έτσι το πεπρωμένο μου, ένα γραφτό από το οποίο δεν μπορώ μα ούτε και θέλω να ξεφύγω {…}». 

  Εκτός από τη σχέση των δύο πρωταγωνιστών, υπάρχει εκτενής περιγραφή στην εικόνα του Βαν Γκογκ ως καλλιτέχνη. Η Μαργερίτ τον ακολουθεί στις καθημερινές βόλτες του στην εξοχή, όπου μετά μανίας ζωγράφιζε. Περιγράφει τις κινήσεις του ως βίαιες, κοφτές, επαναλαμβανόμενες.

 «Ο πίνακάς του είναι εκπληκτικός, φιλοτεχνημένος με τόση ζωντάνια που σου φέρνει ζάλη. Από τη ζεστασιά που εκπέμπει, μπορείς να μυρίσεις το σιτάρι, τα χρώματα κοχλάζουν, αναπνέει, κινείται, δε μπορούσα να φανταστώ ότι το κίτρινο θα μπορούσε ποτέ να πάλλεται έτσι…. Δεν έχω ξαναδεί ποτέ κάτι τέτοιο».

  Σημαντικό αφηγηματικό τέχνασμα του Γκενασιά αποτελεί η τριπλή αφήγηση που επιτυγχάνεται με την πρόσθεση των επιστολών του Βαν Γκογκ με τον αδερφό του Τέο, ανατρέποντας την εικόνα που παρουσιάζουν οι περισσότερες βιογραφίες, όπως και αποσπάσματα της εφημερίδας “ La Lanterne”. Δημιουργείται με αυτόν τον τρόπο μια ολοκληρωμένη εικόνα της περιρρέουσας ατμόσφαιρας, τόσο σε προσωπικό επίπεδο, όσο και σε κοινωνικό, αφού αναφέρονται οι εργασιακές διεκδικήσεις, τα τεχνολογικά επιτεύγματα, η θέση της σύγχρονης γυναίκας, τα καλλιτεχνικά δρώμενα της εποχής, αλλά και η απήχηση που είχαν οι ιμπρεσιονιστές.  Αναφέρεται πως τα έργα τους  «φτάνουν στα όρια της εκκεντρικότητας» και «αγγίζουν τη γελοιότητα. Θέαμα σχεδόν οδυνηρό». «Αν ο κύριος  Βαν Γκογκ βλέπει τη φύση όπως τη ζωγραφίζει, τότε τα πράγματα θα ήταν πολύ δυσάρεστα για κείνον», λένε.  

  Μια φιλονικία μεταξύ του Βαν Γκογκ και του γιατρού Γκασέ, που όπως ανέφερε ο πρώτος έπασχε από την ίδια «ψυχική ταραχή…εξίσου με μένα», απομάκρυνε τους δυο άντρες. Ο γιατρός Γκασέ απαγόρεψε στην κόρη του κάθε συναναστροφή με τον Βαν Γκογκ. Μη υπακούοντας, για ακόμη μια φορά, η Μαργκερίτ πηγαίνει να συναντήσει τον Βίνσεντ, ο οποίος αρνείται την πρότασή της να εγκαταλείψει τα πάντα για να ζήσει μαζί του. Από τη στιγμή αυτή και έπειτα έχουμε μια δραματική μεταστροφή του κλίματος του βιβλίου. Ανίκανη να αντέξει τον χωρισμό η Μαργκερίτ επιχειρεί να αυτοκτονήσει. Ο Βαν Γκογκ προσπαθώντας να την εμποδίσει, τραυματίζεται έπειτα από την εκπυρσοκρότηση του όπλου. Ο τραυματισμός αυτός, στάθηκε μοιραίος, αφού μέρες μετά ξεψύχησε. 

  Στο τέλος του έργου, υπάρχει η αναφορά του θανάτου του αδερφού του Βίνσεντ Βαν Γκογκ έξι μήνες μετά. Ο Τέο όλο αυτό το διάστημα χρηματοδοτούσε τον αδερφό του και πίστευε στην ιδιοφυία και το ταλέντο του. Ο γιατρός Γκασέ και ο γιος του πούλησαν τους πίνακες του Ολλανδού ζωγράφου, καθώς και αντιγραφές που έκανε η Μαργκερίτ.  Η ίδια πέθανε το 1949, προηγουμένως όμως μαζί με τον αδελφό της δώρισαν πολλά έργα του Βαν Γκογκ και του Σεζάν που σήμερα βρίσκονται στο Μουσείο Ορσέ.

  Η βιογραφία του Βίνσεντ Βαν Γκογκ έχει απασχολήσει διάφορους καλλιτέχνες. Μέσα από τη ματιά του Γκενασιά, ο φιλότεχνος γιατρός Γκασέ μεταμορφώνεται σε απατεώνα και ο ρόλος της Μαργκερίτ, από μία απλή αναφορά  σε μία επιστολή και δύο προσωπογραφίες, παρουσιάζεται καθοριστικός για τη ζωή και τον θάνατο του διάσημου ζωγράφου. Πέρα από τα γεγονότα αυτά καθ’ αυτά, συναντούμε ένα βιβλίο με ένταση και ζωντάνια που προωθείται τόσο από την πλοκή, όσο και από τη γλώσσα που αποδίδεται αριστοτεχνικά από τη μεταφράστρια του έργου.

 

Για το BOOK TOUR, Μαρία Μπουρμά.

bookadream.blog/

Ζητήστε τα σε όλα τα φυσικά 

και ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία

Λίγα λόγια για το "Σουβέρ".

Η παρούσα σπονδυλωτή ποιητική συλλογή ξετυλίγεται σαν ταινία μικρού μήκους και ακολουθεί το χρονικό μιας σχέσης. Αν την μελετήσεις διεξοδικά θ’ αντιληφθείς πως και η ίδια η ζωή είναι φιλμάκι. Αψεγάδιαστο έργο τοπίων, ερμηνειών και ονειρικών συναισθημάτων.

Αποκτήστε το άμεσα: goo.gl/8wdzma

Πληροφορίες-παραγγελίες, 
καθημερινά από τις 11 το πρωί 

ως τις 3 μετά το μεσημέρι 
στο 210-7511395  και στο 699.75.11.395.

✉ info@alloste.gr

Ανανεωμένη.
Παιχνιδιάρικη όσο ποτέ.
Η παιδική ποίηση φόρεσε τα γιορτινά της!

 Πληροφορίες-παραγγελίες, 
καθημερινά από τις 11 το πρωί 

ως τις 3 μετά το μεσημέρι 
στο 210 82 23 574 και στο 211 0123 834.
 anemosekdotiki@yahoo.gr

"Μια τρυφερή, μελωδική και παιχνιδιάρικη συλλογή ποίησης. Ένα βιβλίο που σου μαθαίνει πώς να μαθαίνεις να συγχωρείς, πώς να μη χάνεις το κουράγιο και το θάρρος σου όταν όλα γύρω σου συννεφιάζουν. Πώς να δίνεις αξία στ’ ασήμαντα για πολλούς και πώς να κερδίζεις ό,τι επιθυμείς έχοντας δόρυ κι ασπίδα το καλό. Ποιήματα που γίνονται τραγούδι. Ποιήματα πλημμυρισμένα με πινελιές σκανταλιάς. Ποιήματα που, αν τα ενώσεις, θα έχεις αποκτήσει έναν ακόμη πιστό φίλο.

Μην αργείς, δώσε μου το χέρι σου. Ο χρόνος κυλά…

Περιλαμβάνονται 25 ποιήματα και 

παιχνιδοασκήσεις για παιδιά σχολικής και 

προσχολικής ηλικίας."

 

Έχει ο καιρός γυρίσματα, σκανταλιές και τιτιβίσματα!

  • Βραβείο παιδικού ποιητικού έργου - Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών
  • Βιβλίο της χρονιάς 2018 - Ελληνικός Πολιτιστικός Όμιλος Κυπρίων 
  • Βραχεία λίστα κρατικών βραβείων Κύπρου / Κατηγορία: Λογοτεχνία για μικρά παιδιά

Ποίηση: Θεοφάνης Θεοφάνους 

Εικόνες εξωφύλλου-οπισθοφύλλου: 

Αθηνά Μιχοπούλου

εκδόσεις Άλλωστε

Διάστ.: 14,5 x 21 εκ. - 50 σελ.
ISBN 978-618-5253-33-2
Θα το βρείτε εδώ:
 https://goo.gl/oWUUqo

 

Λίγα λόγια για το παραμύθι 

"Αριάδνη, η νύχτα των Πεφταστεριών" 

του Θεοφάνη Θεοφάνους, 

εικονογράφηση: Ιωάννα Αθανασοπούλου - Ελληνοεκδοτική.

Όσα κι αν πέφτουν αστέρια,
μοναχά ένα χρειάζεσαι 
για ν’ αλλάξεις τον κόσμο.


Η Αριάδνη, μια έμπειρη και γρήγορη αραχνομοδίστρα,
αργούσε να επιλέξει τι θα ήθελε από ένα πεφταστέρι. 
Πάντα κάποιος την προλάβαινε. 
Ποτέ, κανένα της όνειρο δεν γινόταν πραγματικότητα. 
Μια μέρα, όμως, που ο θυμός της έκανε γκλιν γκλον 
και η καρδιά της τικ τακ, 
η Αριάδνη αποφάσισε να πλέξει ένα τεράστιο δίχτυ και…

Το βιβλίο περιλαμβάνει
Διαθεματικές Προτάσεις Δραστηριοτήτων 

από την εκπαιδευτικό Μελίνα Ιντζέ.

 

Ένα παραμύθι ενσυναίσθησης.
Κάθε αντίτυπο του βιβλίου περιλαμβάνει 
Πιστοποιητικό κυριότητας αληθινού αστεριού 

Αποκτήστε το άμεσα: ellinoekdotiki.gr/gr/ekdoseis/i/ariadni-i-nuxta-twn-peftasteriwn

Πληροφορίες-παραγγελίες, 
καθημερινά από τις 9.00 ως τις 17.00 

στο 210-36.13.676

✉ info@ellinoekdotiki.gr

Από τη μια στιγμή στην άλλη,
απρόσμενη χαρά μεγάλη!

Ποίηση: Θεοφάνης Θεοφάνους

Εικόνες εξωφύλλου-οπισθοφύλλου: 

Ιωάννα Αθανασοπούλου.

εκδόσεις Άλλωστε

"Είστε προσκεκλημένοι σε μια μεγάλη γιορτή, γεμάτη κέφι, χορό, μουσική.
Ένα μέρος όπου έχουν κυρίαρχη θέση τα λουλούδια και τ’ αξιολάτρευτα έντομα. 

Σας περιμένουν τόποι μαγικοί, αντικείμενα αξίας και ζωάκια που κολυμπούν, φτερουγίζουν και τρέχουν ώσπου να ενωθούν με τον άνεμο και να βρουν το ξέφωτο…"

alloste.gr/Alloste/147-Haiku-Stigmi-Theofanous.html

 

Να το, να το, να το,

Φλουρί Κωνσταντινάτο!

Ποίηση: Θεοφάνης Θεοφάνους

Εικόνες εξωφύλλου-οπισθοφύλλου: 

Ιωάννα Αθανασοπούλου

εκδόσεις Άλλωστε

"Ποιήματα που ταξιδεύουν από χώρα σε χώρα, από σπίτι σε σπίτι, από στόμα σε στόμα, από καρδιά σε καρδιά. Ποιήματα φλουριά, ποιήματα πολύτιμα, από απλές λεξούλες που τραγουδούν, που παίζουν κρυφτό, που χορεύουν, που γελούν και δακρύζουν από χαρά. Ποιήματα φτιαγμένα με περίσσια στοργή και φροντίδα, ποιήματα από ατόφιο χρυσάφι.

50 και 1 ποιήματα για παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας"

https://alloste.gr/…/148-flouri-konstantinato-theofanous.ht…

 

Επαφή

book tour (e-magazine) Για οποιαδήποτε απορία ή πρόταση συνεργασίας παρακαλώ επικοινωνήστε μαζί μας. booktourmagazine@gmail.com

Μπορείτε επίσης να απευθυνθείτε στον διαχειριστή και δημιουργό του περιοδικού: Θεοφάνη Θεοφάνους.
theofanis_theofanous@yahoo.gr